BASIN DUYURUSU

5/7/2018

BB 25/18

Arazide Bulunan El Bombasının Patlaması Nedeniyle
Yaşam Hakkının İhlal Edilmediği

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü 11/6/2018 tarihinde, Cemal Kılıç (B. No: 2014/8722) başvurusunda Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının ihlal edilmediğine; Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Olaylar

Başvurucu, arkadaşıyla arazide bulduğu el bombasının patlaması sonucu yaralanmış ve uzuv kaybına uğramıştır.

Patlamayla ilgili olay yerinde jandarma tarafından inceleme yapılmış ve tespit tutanağında, başvurucu ve arkadaşının dere yatağında buldukları nesne ile oynamaları sonucu fünyenin patladığı, başvurucunun yaralandığı belirtilmiştir.

Olayla ilgili açılan davada hazırlanan bilirkişi raporunda, el bombasının, piminin başvurucu tarafından yatağından çıkarılması sonucu patladığı belirtilmiştir. Kusur raporunda ise başvurucu ve arkadaşı farklı oranlarda kusurlu bulunmuştur.

Başvurucu, patlayıcının arazide unutulmuş olması nedeniyle idarenin sorumluluğu bulunduğu iddiasıyla İçişleri Bakanlığına başvurmuş, talebinin reddedilmesi üzerine de idare mahkemesinde tam yargı davası açmıştır. Mahkeme, maddi ve manevi tazminat talebinin kabulüne karar vermiştir.

Davalı idare tarafından temyiz edilen karar Danıştay tarafından bozulmuştur.

Bozma kararının ardından yapılan yargılamada idare mahkemesi bozmaya uyarak davanın reddine karar vermiştir. Onama kararına karşı yapılan karar düzeltme istemi de Danıştay tarafından reddedilmiştir.

İddialar

Başvurucu, açık arazide bulunan el bombasının patlaması sonucu oluşan yaralanma nedeniyle yaşam hakkının; buna ilişkin olarak açılan tam yargı davasının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

1. Yaşam Hakkının İhlal Edildiği İddiası Yönünden

Anayasa'nın 17. maddesinde düzenlenen yaşam hakkı, Anayasa’nın 5. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete negatif yükümlülükler yanında pozitif yükümlülükler de yüklemektedir.

Ancak, devletin yaşamı korumaya ilişkin yükümlülüğü, tehlikeye karşı aşırı tedbirsiz davranan kişiler bakımından da sınırsız bir şekilde söz konusu olamaz. Ayrıca bu yükümlülük her durum ve koşulda tehlikeye karşı mutlak bir güvenlik sağlamayı da garanti etmez.

Somut olayda başvurucu, kamuya açık arazide bulunan el bombasının patlaması nedeniyle yaralanmıştır.

Olayın meydana geldiği yer askerî tatbikat bölgesi ya da devletin koruma altına alması beklenen mayınlı arazi gibi bir bölge değildir. Bu nedenle devletin anılan bölgede özel tedbirler alma yönünde bir yükümlülüğünden bahsedilemez. Ayrıca somut olayın incelenmesinden kamuya açık arazide bulunan nesnenin patlayıcı madde olabileceği yönünde başvurucunun bir öngörüsünün olduğu da anlaşılmaktadır.

Somut olayda başvurucunun tehlikeye karşı savunmasız olmadığı, yaşamı için açıkça tehlike oluşturduğunu bildiği patlayıcı maddenin ateşleme mekanizmasını eline alarak patlayıcı maddeyle oynaması suretiyle patlamaya sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle, Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir.

2. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiği İddiası Yönünden

Anayasa'nın 36. maddesi herkesin makul sürede yargılanma hakkını güvence altına almaktadır.

Yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır.

Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında başvuruya konu olaydaki 12 yıllık yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. 

Bu basın duyurusu Genel Sekreterlik tarafından kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı değildir.

T.C. Anayasa Mahkemesi © 2018
Ziyaretçi Sayısı :