Haberler

Çankaya Belediye Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Eryılmaz'ın 17.1.2007 günlü dilekçesine Anayasa Mahkemesi'nin Cevabı

17.01.2007

T.C.
ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI
ANKARA
ANAYASA MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI'NA


Dosya No: 2005/95

5393 Sayılı kanunun Anayasaya aykırılığı nedeniyle Sayın Başkanlığınızın yukarıda esas numarası yer alan dosyasında açılan davaya ilişkin 11.01.2007 gün ve 30 sıra numarası ile sunmuş olduğumuz dilekçemize ek olarak aşağıda belirttiğimiz hususların da dikkate alınmasını talep ediyoruz.

5393 SAYILI BELEDİYE YASASININ "KENTSEL DÖNÜŞÜM VE GELİŞİM ALANI" KENAR BAŞLIKLI 73.MADDESİNİN RANTA YÖNELİK OLARAK FARKLI UYGULAMALARI VE ANAYASAYA AYKIRILIĞI;

Anılan Yasanın; 73.Maddesi "Belediye, kentin gelişimine uygun olarak eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek; konut alanları, sanayi ve ticaret alanları, teknoloji parkları ve sosyal donatılar oluşturmak, deprem riskine karşı tedbirler almak veya kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.

Kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine konu olacak alanlar, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ile ilan edilir.

Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgili resim ve harçların dörtte biri alınır.

Bir yerin kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilebilmesi için; o yerin belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması ve en az eilibin metrekare olması şarttır.

Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan mülk sahipleri tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır hükmünü içermektedir.

Yasanın uygulaması ile bir taraftan, çok sayıda vatandaşın mülkiyet hakkı kısıtlanmakta ve bu haklarını belirsiz süreyle kullanmaları.

Yasanın uygulaması ile bir taraftan, çok sayıda vatandaşın mülkiyet hakkı kısıtlanmakta ve bu haklarını belirsiz süreyle kullanmaları engellenirken, diğer taraftan kimi arazi sahipleri lehine tamamen ranta odaklı Meclis Kararları alınmaktadır.

Somut örnek vermek gerekirse;

Mamak ve 50. Yıl Kentsel Gelişim ve Dönüşüm Proje Alanı ilan edilen Meclis Kararlarında imar uygulamaları durdurularak, bu alanların ne şekilde kullanılacağı, ne kadar imar verildiği ve bu imar haklarına vatandaşların kendilerinin mi kullanacağı yoksa kamulaştırılacağı hususlarının hepsi iki yıldır belirsizliğini korurken ve halende bu konularda açıklık yokken;

Belediye Yasasının 73.maddesi hükmü uygulanarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 15.07.2005 tarih ve 1963 sayılı kararı ile Nasrettin Hoca Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı kararı alınan taşınmazın 15.07.2005 tarih ve 1955 sayılı nazım imar planı kararı ile inşaat emsali 0.20 'den 2.73'e Ankara Şehir Plancıları Odasının hesabına göre de 3.36'ya çıkarılmaktadır.

Başka bir deyişle taşınmazdaki 14.500.m2 lik inşaat yapabilme hakkı Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilanı adı altında 245.000.m2'ye çıkarılmaktadır. Üstelik daha önce kentsel servis alanı olarak öngörülen alanda, yapılan ranta yönelik değişiklikle istenirse konut istenirse ticaret yapılması mümkün hale gelmektedir.

Ankara Büyükşehir Belediyesi Dikmen, 50.Yıl ve Mamak Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Bölgelerinde vatandaşı 600 - 800 m2'lik arsalarına karşılık 100 m2lik daire almaya zorlamakta, aksi takdirde kamulaştırma yapacağını belirtmekte, oysa, Nasrettin Hoca Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edilen yerdeki vatandaşa böyle bir zorlamada bulunmamakta, arsa sahipleri yoğunluğu artırılan ve her türlü kullanım şekli(konut - ticaret) mümkün kılınan arazilerinde Büyükşehir Belediyesinin vermiş olduğu ruhsatlarla inşaatlarına devam edebilmektedirler.

Yine, Ankara Büyükşehir Belediyesinin 15.09.2006 gün ve 2316 sayılı Kararı ile Semazen Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı kararı alınmakta, imarı tamamlanmış ve Ankara'nın en pahalı taşınmazlarının bulunduğu Karakusunlar(Çiğdem) Mahallesindeki birbiriyle sınır dahi olmayan ilgisiz parseller 50.000.m2 şartı sağlamak için bir proje içine sokulmakta ve kentsel servis, spor alanı ve park alanı olarak kesinleşen imar planında kullanılması gereken alanlara 3.50 inşaat emsali verilmekte ve kullanım kararı konut ve ticarete çevrilmektedir. Bu parsellerde de ne tesadüf, inşaat hakkı taşınmaz maliklerinin kendilerine bırakılmaktadır. Daha önceki imar planında kentsel servis ve park ve spor alanı olarak kamunun hizmetinde olan ve maliklerine 104.000.m2 inşaat yapma  hakkı  veren  plan  iptal edilerek, maliklerine  221.000.m2  inşaat yapma hakkı tanınmıştır.

Nasreddin Hoca Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Kararı Ankara 6. İdare Mahkemesinin 16.08.2006 gün ve 2005/1782 E. Sayılı Kararı ile Bilirkişi Raporunda belirtilen imar mevzuatı ve hukuka aykırı hususlar dikkate alınılarak Yürütmenin Durdurulmasına karar verilmiştir ve proje alanına ilişkin Büyükşehir Belediyesinin yetkilerinin kalmaması nedeni ile ruhsatsız ve kaçak yapı Çankaya Belediyesi tarafından mühürlenmiştir.

Ahlatlıbel Kentsel Gelişim ve Dönüşüm Proje Alanında ise ağaçlandırılacak alan kullanımında tüm Ankara Halkının faydalanması gereken alanda 1.50 inşaat emsali getirilmekte ve yapılaşmaya açılmaktadır. Anayasa Mahkemesinin yeni bir hizmet binası olması elbette gerekmektedir ama Ankara Büyükşehir Belediyesinin bunu Belediye Yasasının 73.maddesinden aldığı yetkiye dayanarak ve ağaçlandırılacak alanda kentsel dönüşüm ve gelişim projesi olarak uygulamaya sokmak istemesi ve Büyükşehir Belediye Yasasının bu esnada Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasaya aykırılığının görüşülecek olması birlikte düşünüldüğünde kamuoyunda ciddi tereddütler oluşacaktır.

Bir başka sıkıntı da, Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilanlarına ilişkin açılan davalarda, Belediye Yasasının 73. maddesinin Anayasadaki mülkiyet hakkını kısıtlaması ve bu kısıtlamanın süreye tabi olmaması, mülkiyet sahipleri yönünden keyfi uygulamalara yol açması ve yasa önünde eşitsizlik yaratması gibi ciddi gerekçelerle Anayasaya aykırılık itirazları  bulunmaktadır.

Bu durumda, Anayasa Mahkemesinin hizmet binasının Ahlatlıbel Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi adı ile Belediye Yasasının 73.maddesi doğrultusunda hazırlanan proje ile yapıldığı dikkate alındığında, Belediye Yasasının 73.maddesinin Anayasaya aykırılığının incelemesi ayrı bir önem kazanmaktadır.

Bilgilerinize, saygıyla sunulur.

Prof. Dr. Muzaffer ERYILMAZ
ÇANKAYA BELEDİYE  BAŞKANI
(İÇ ANADOLU BELEDİYELER BİRLİĞİ BAŞKANI)



 


ANAYASA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NIN
 CEVABI

25 Ocak 2007

SAYI: CO1.0.ÖKM.032-4/102

Sayın   Prof. Dr. Muzaffer ERYILMAZ
                        Çankaya Belediye Başkanı

İlgi : 17.01.2007 günlü yazınız.

Şahsıma ve Anayasa Mahkemesi Üyelerinin tamamına dağıttığınız ilgi dilekçeniz incelendi;

Dilekçenizde özetle; 5393 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesinde " Belediye, kentin gelişimine uygun olarak eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek; konut alanları, sanayi ve ticaret alanları, teknoloji parkları ve sosyal donatılar oluşturmak, deprem riskine karşı tedbirler almak veya kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.

Kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine konu olacak alanlar, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ile ilan edilir.

Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgili resim ve harçların dörtte biri alınır.

Bir yerin kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilebilmesi için; o yerin Belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması ve en az ellibin metrekare olması şarttır.

 Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan mülk sahipleri tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır" denildiğini,   maddenin uygulanması  ile ilgili olarak bazı vatandaşların mağdur edilirken bazılarının da rant kazandıklarını, bu konuda açılmış davaların bulunduğunu, Ankara Ahlatlıbeldeki Anayasa Mahkemesi hizmet  binasının arsasının da  bu madde kapsamında olduğunu bu nedenle 73. maddenin Mahkememizde görüşülmesinin kamu oyunda ciddi tereddütler oluşturacağını  ifade etmektesiniz.

3.7.2005 günlü ve 5393 sayılı Belediye Kanununun bazı maddelerinin iptali istemi ile Cumhurbaşkanı ve 116 milletvekili tarafından açılan davaya ilişkin ilk inceleme 19.09.2005 tarihinde, yürürlüğün durdurulması isteği ise 22.09.2005 tarihinde incelenerek karara bağlanmıştır.

Dilekçeniz içeriği ile benzer nitelikte yazılar yazan bir gazetenin iki köşe yazarına verilen cevapta
da belirtildiği gibi Belediye Kanununun 73. maddesine ilişkin Mahkememizde  AÇILMIŞ BİR DAVA YOKTUR.

Dilekçenizde sözü edilen Belediye Kanununun 73. maddesinde Çankaya Belediyesinin de içinde bulunduğu Belediyelere bazı yetkiler tanınmaktadır. Belediyelerin bu yetkiyi vatandaşı mağdur etmeyecek biçimde kullanması gereği takdirlerindedir. Yanlış bir uygulamanın ise Anayasa yargısını değil idari yargıyı ilgilendirdiği açıktır. Nitekim dilekçenizde buna ilişkin dava örnekleri bulunmaktadır.

Ayrıca dilekçenizdeki "Büyükşehir Belediyesi Kanununun Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasaya aykırılığının görüşülecek olması birlikte düşünüldüğünde kamuoyunda ciddi tereddütler oluşturacaktır." biçimindeki ifadenizin  nasıl algılanması gerektiği konusu da Mahkememizde ciddi tereddütler yaratmıştır.

Anayasa'nın 138. maddesinde "Hiçbir organ, makam, merci, veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında  mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez, genelge gönderilemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz" denilmekte, Türk Ceza Kanununda da buna aykırı hareket edenler hakkında cezalar öngörülmektedir.

Mahkememizin 45 yıldır kamuoyunda hukuk devletinin en önde gelen temsilcisi olarak kabul görmüş olması, yaptığı denetimlerdeki tek amacının Anayasaya uygunluk olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle yanlış bilgilere dayalı ön yargılarla kamuoyunun yönlendirilmesinden kaçınılması ve Mahkememizin adil yargılama yolundaki çalışmalarının olumsuz yönde etkilenmemesi için gerekli özenin gösterilmesi her yurttaşın görevidir.

Bilgi edinilmesi ve belirtilen özenin gösterilmesi dileğiyle.

H. Tülay TUĞCU
Anayasa Mahkemesi Başkanı
         

© 2013 T.C. ANAYASA MAHKEMESİ
Ziyaretçi Sayısı :